Aktualizacja
Stacja CPN w Modlinie, lata 70.
Stacja CPN w Modlinie, lata 70. / Wikimedia Commons
26 marca 2026 · Aktualizacja

Rząd obniża podatki na paliwo i wprowadza ceny maksymalne. Ostatni kraj, który to zrobił, miał puste stacje

Wczoraj policzyliśmy, że podatki dodały 1,30 zł do litra. Dziś rząd ogłosił obniżki — ale dołożył nowy mechanizm.

−1,20 zł
deklarowany spadek ceny litra

26 marca

Wczoraj opublikowaliśmy analizę: po Tarczy Antyinflacyjnej podatki dodały 1,30 zł do litra, a rząd nie ruszył żadnego z narzędzi, które mógł użyć.

26 marca, godzina 18:00. Donald Tusk stanął przy mównicy w KPRM. Powiedział trzy zdania o kosztach, które ponoszą kierowcy, po czym przeszedł do konkretów: VAT na paliwo spada z 23 do 8 procent, akcyza — do minimum dopuszczanego przez Unię. Nazwał to pakietem CPN — Ceny Paliwa Niżej. Potem dodał rzecz, której nie było w żadnej tarczy antyinflacyjnej: dzienną cenę maksymalną paliwa ustalaną przez ministra energii.

Ceny już wkrótce mogą spaść o ok. 1,20 zł za litr paliwa.

— Donald Tusk, 26 marca 2026 · gov.pl

Co jest w pakiecie

−0,29 zł
Akcyza PB 95
−0,28 zł
Akcyza ON
8%
VAT (z 23%)
PB 95ON
Cena detaliczna dziś7,00 zł8,20 zł
Netto (bez VAT)5,69 zł6,67 zł
Cięcie akcyzy do min. UE−0,29 zł−0,28 zł
Nowa cena brutto (VAT 8%)5,83 zł6,90 zł
Realna oszczędność−1,17 zł−1,30 zł
Rząd deklaruje 1,20 zł oszczędności na litrze. Liczymy od cen detalicznych z 26.03: PB 95 tanieje o 1,17 zł, ON — o 1,30 zł. Różnica wynika z ceny bazowej: im droższe paliwo, tym większy efekt obniżki VAT w złotówkach.
Koszt programu dla budżetu ma pokryć podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych.

W 2022 Tarcza Antyinflacyjna obniżyła VAT i akcyzę bez cen maksymalnych. Stacje oddały obniżkę, bo konkurowały między sobą — kto nie obniżył, tracił klientów. Mechanizm działał trzynaście miesięcy. Pakiet CPN powiela te same narzędzia podatkowe, ale dorzuca nowy element: cenę maksymalną. Rząd nie wyjaśnił, dlaczego sam VAT 8% i obniżona akcyza — identyczne narzędzia jak w 2022 — tym razem nie wystarczą.

Co się stało, kiedy Węgry wprowadziły ceny maksymalne

Dzienna cena maksymalna — mechanizm, który Tusk przedstawił jako zabezpieczenie — nie jest nowy. 15 listopada 2021 Viktor Orbán podpisał w Budapeszcie identyczny dekret. Tamten program trwał trzynaście miesięcy.

15 listopada 2021. Orbán podpisał dekret 624/2021. Cena maksymalna: 480 forintów (~6,06 zł) za litr benzyny i oleju napędowego. Cena rynkowa szła w górę, cena na dystrybutorze — nie. Węgry miały najtańsze paliwo w Europie.

Grudzień 2021. Na przejściach z Serbią i Słowacją ustawiły się kolejki. Kierowcy z zagranicy tankowali za połowę ceny. Na mniejszych stacjach paliwo zaczęło się kończyć.

27 maja 2022. Rząd zakazał sprzedaży taniej benzyny na zagraniczne tablice. MOL — węgierski Orlen — tracił około 100 forintów (~1,17 zł) na każdym litrze sprzedanym w detalu. Około 400 niezależnych stacji kupowało hurtowo drożej, niż mogło sprzedawać. Nie miały czego nalewać.

6 grudnia 2022. Orbán zniósł cap cztery dni przed terminem. Kolejki na stacjach — jak opisał szef MOL-u — były najdłuższe od lat siedemdziesiątych.
— Reuters, Euronews, Portfolio.hu

Co może pójść nie tak w Polsce

  1. Stacje niezależne. Ponad 3 800 stacji w Polsce nie należy do żadnej sieci. Kupują paliwo hurtowo. Jeśli cena maksymalna byłaby liczona od kosztów Orlenu — który zarabia na wydobyciu, przerobie i sprzedaży — niezależna stacja mogłaby nie mieć z czego pokryć swoich 20 groszy marży na litrze.
  2. Tankowanie zza granicy. Litr PB 95 w Niemczech kosztował ponad 2,00 EUR. Po obniżce polski litr spadłby do ~1,30 EUR. Stacje w Zgorzelcu, Słubicach i Cieszynie miałyby obsługiwać ruch, na który nie były przygotowane.
  3. Cena maksymalna staje się ceną jedyną. Stacja w Łowiczu otwiera rano stronę ministerstwa i widzi tę samą liczbę co Orlen na Marszałkowskiej. Nie ma powodu ustawiać ceny niżej. Każdy dystrybutor w kraju wystawia identyczną kwotę — cena „maksymalna” staje się ceną, którą płacą wszyscy.
  4. Reglamentacja. Na Węgrzech po dziewięciu miesiącach ceny maksymalnej około 400 niezależnych stacji nie miało czego nalewać. Kupowały hurtowo drożej, niż mogły sprzedawać. W Polsce niezależnych stacji jest ponad 3 800. Jeśli cena maksymalna zejdzie poniżej ich kosztu zakupu, dystrybutor zamyka pistolet — nie dlatego, że nie chce sprzedawać, tylko dlatego, że na każdym litrze traci.
  5. Cena hurtowa może rosnąć dalej. Sankcje ograniczają import ropy z Rosji. Cieśnina Ormuz — przez którą płynie jedna piąta światowej ropy — pozostaje zagrożona. Jeśli cena baryłki Brent pójdzie w górę, obniżka podatków skompensuje mniejszą część rachunku. Pakiet CPN obniża podatki, ale nie kontroluje ceny surowca.

Obniżkę VAT i akcyzy Polska stosowała w 2022 i zadziałała. Cenę maksymalną Węgry utrzymywały, dopóki zabrakło paliwa.

Głosowanie w Sejmie — piątek, 27 marca. Obniżka podatków wchodzi w życie z dniem podpisu prezydenta. Cena maksymalna — z dniem ogłoszenia pierwszego cennika przez ministra energii.

Sprawdź na żywo. Na cenypaliw.fyi dodaliśmy przełącznik „z CPN” obok dotychczasowych trybów „bez VAT” i „z VAT”. Pokazuje aktualne ceny hurtowe przeliczone na stawki pakietu CPN — VAT 8% i obniżoną akcyzę.

Ile zapłacisz po CPN?

Przełącznik „z CPN” pokazuje aktualne ceny hurtowe z obniżonym VAT i akcyzą.

Sprawdź ceny z CPN → Poradnik kryzysowy