Olej napędowy kosztuje już średnio 7,82 zł za litr, a nasz model numeryczny wskazuje, że granica 8 zł może paść w ciągu trzech dni. Winowajców jest dwóch: powrót 23-procentowego VAT i ropa droższa o jedną czwartą. Zadziałali niemal jednocześnie.
30 czerwca wygasł pakiet CPN i to widać na pylonach
Przez wiosnę ceny na stacjach trzymał w ryzach rządowy pakiet osłonowy „Ceny Paliw Niżej”: obniżony VAT, niższa akcyza i urzędowe ceny maksymalne. Wygaszano go etapami: najpierw akcyzę w połowie czerwca, a 30 czerwca resztę. Od 1 lipca VAT na paliwa wrócił z 8 do 23 proc., a stacje znów samodzielnie ustalają ceny.
To był skok czysto podatkowy, zapowiedziany i policzalny: eksperci szacowali go na kilkadziesiąt groszy na litrze. Gdyby na tym się skończyło, lipiec byłby drogi, ale przewidywalny. Nie skończyło się.
Brent podrożała o ponad jedną czwartą od początku lipca
Tarcza wygasła dokładnie w dołku notowań ropy. Przez cały czerwiec Brent taniała i na przełomie miesięcy była najtańsza od miesięcy. Potem, w ciągu trzech tygodni, wykres zawrócił:
| Data | USD/bar. |
|---|---|
| 01.06 | 94,98 |
| 08.06 | 94,25 |
| 15.06 | 83,17 |
| 22.06 | 77,90 |
| 29.06 | 73,15 |
| 06.07 | 71,99 |
| 13.07 | 83,30 |
| 21.07 | 91,01 |
Za odwróceniem trendu stoi eskalacja konfliktu między USA a Iranem: tymczasowe zawieszenie broni, które wiosną uspokoiło rynek, rozpadło się, a w rejonie cieśniny Ormuz znów dochodzi do ataków na tankowce.
W poniedziałek doszedł nowy front. 20 lipca jemeńscy Huti ogłosili blokadę morską Arabii Saudyjskiej, „ze skutkiem natychmiastowym”, jak podała Al-Dżazira. To na razie deklaracja, nie szczelna blokada, ale działa: według „Washington Post” pierwsze statki płynące do saudyjskich portów już zawracają w rejonie cieśniny Bab al-Mandab, łączącej Morze Czerwone z Zatoką Adeńską. Gdyby ta trasa została zamknięta całkowicie, z rynku zniknęłoby (według szacunków przytaczanych przez NBC News) około 7 proc. światowej podaży ropy.
Analitycy cytowani przez Reutersa podkreślają, że rynek wycenia na razie ryzyko, a nie realny niedobór: fizyczne dostawy w większości docierają. Ale rynek paliw działa wyprzedzająco: drożejąca baryłka podnosi ceny w rafineriach, zanim jakikolwiek brak stanie się faktem.
Rynek wycenia dziś ryzyko, nie brak surowca. Ale ceny w rafineriach rosną, zanim jakikolwiek brak stanie się faktem.
Kalendarium podwójnego uderzenia
Nasze dane pokazują przy tym powtarzalny mechanizm: od notowań Brent do pylonu na polskiej stacji cena wędruje około dwóch dni: dzień do cenników rafinerii, kolejny na stacje. Obecne podwyżki w hurcie zobaczymy więc na pylonach jeszcze w tym tygodniu. Szerzej opisaliśmy ten łańcuch w tekście „Dlaczego paliwo jest drogie?”.
Polityka kontra budżet, JPMorgan kontra Citi
W Sejmie leży poselski projekt (złożony przez posłów PiS), który przywraca 8-procentowy VAT i niższą akcyzę na paliwa do 30 września. Rząd na razie odmawia: minister finansów wskazuje na deficyt, a premier mówi wprost, że budżet nie może bezterminowo finansować obniżonych cen paliwa.
Granica z tytułu jest blisko. Nasz model numeryczny prognozuje na najbliższe trzy dni dalsze wzrosty: szacunkowa średnia cena diesla osiąga ok. 8,00 zł/l w piątek 24 lipca i 8,07 zł/l w sobotę. Model liczy tę ścieżkę z hurtu Orlenu, notowań Brent i kursu dolara; dalszym wzrostom w hurcie daje obecnie 87 proc. prawdopodobieństwa. To szacunek średniej krajowej, nie gwarancja, ale kierunek jest jednoznaczny. Codziennie aktualizowaną prognozę znajdziesz na stronie ceny paliw na jutro, a skuteczność modelu publikujemy w otwartych danych.
Prognozy dla samej ropy rozjeżdżają się jak rzadko. JPMorgan ostrzega przed baryłką za 120–130 dolarów, a w skrajnym scenariuszu długotrwałych zakłóceń nawet ponad 150. Citi przeciwnie: radzi sprzedawać i widzi 60–65 dolarów na przełomie roku, o ile ruch przez Ormuz wróci do normy; bank wskazuje też na słabnący popyt z Chin. Po stronie podaży jeden pewnik: OPEC+ od sierpnia podnosi limity wydobycia, choć przy obecnej skali napięć to korekta, nie przełom.
Dla kierowcy wniosek jest niewygodny, ale uczciwy: to, co stanie się z cenami do końca wakacji, rozstrzygnie się w cieśninach Ormuz i Bab al-Mandab oraz w Sejmie, a nie na stacjach. Jak nasz model AI radzi sobie z taką niepewnością, opisaliśmy w tekście o prognozowaniu cen paliw.
Hurtowe ceny paliw, ropa Brent i kurs dolara, aktualizowane codziennie. Wykresy, prognoza AI i powiadomienia.
Aktualne ceny paliw → Ceny paliw na jutroCodziennie aktualizowane ceny hurtowe Orlenu, prognoza AI i sygnał „tankować czy czekać?”.